beelddenken hoogbegaafd

Hoogbegaafd en beelddenken

Veel beelddenkers ervaren regelmatig dermate grote problemen dat ze denken dom te zijn. Niets is minder waar! Dit blog geeft inzicht in de kenmerken en hindernissen bij beelddenkers. Met tips voor meer plezier en ontspanning op school en werk.

Kenmerken van beelddenken

Beelddenken is een proces dat vanaf de geboorte begint. Als baby leert de mens via zijn zintuigen. Hij ziet, ruikt, hoort, proeft en voelt zonder te denken. Het taalcentrum ontwikkelt zich naarmate de baby ouder wordt.

Rond de kleutertijd ontwikkelt zich de voorkeur voor verbaal of visueel opnemen en verwerken van informatie. Deze voorkeursstijl is erfelijk en blijft het hele leven aanwezig.

Beelddenkers zijn snelle denkers

Het brein kan 32 beelden per seconde verwerken. Beelddenkers zijn daarom snelle denkers en maken grote gedachtesprongen.

Wat is het kenmerk van beelddenken

Een beelddenker denkt divergerend. Dat betekent: denken vanuit het grotere geheel naar delen.

De grote lijnen worden overzien en daarna keert de beelddenker terug naar de details.

Een beelddenker zit volledig in zijn beeld en ervaart dat. Hij heeft daarom meer moeite met luisteren. Ook tekstbegrip, sequentieel (= volgordelijk) denken, structuur en tijd kosten meer moeite.

Beelddenken wordt in de beroepspraktijk regelmatig in verband gebracht met dyslexie. Onderzoeken* naar deze relatie laten echter wisselende resultaten zien. Er is meer onderzoek nodig om de relatie beelddenken en dyslexie vast te stellen.

Hoe denken mensen die geen beelddenker zijn

Een verbale denker denkt convergerend. We noemen dit ook wel een sequentieel (taal)denker die auditief en volgordelijk denkt.

Dit houdt in dat hij vanuit de kern en woorden en begrippen denkt. Er is een begin en een einde.

Een verbale denker is heel wat langzamer dan een beelddenker, omdat ons brein maar twee woorden per seconde kan verwerken.

School, problemen en beelddenkers

Het onderwijs is talig ingericht. Kennis wordt via boeken gedeeld. Je moet kunnen lezen en volgordelijk kunnen werken. De meeste kinderen kunnen in taal en beeld denken. 

Bij beelddenkers komt er op school niet uit wat er in zit. Dat heeft niets met de cognitie te maken, maar met het talige aanbieden van de lesstof.

Beelddenken en hoogsensitief

Veel beelddenkers lijken hoogsensitief te zijn. Zij kunnen uitstekend aanvoelen wat iemand bezighoudt en denken te weten wat de ander nodig heeft.

Het kan ook zomaar gebeuren dat de beelddenker zichzelf wegcijfert, niet teveel aandacht zoekt en zelf oplossingen gaat zoeken. 

Hoogbegaafd en beelddenken

Wetenschappelijk is er (nog) geen onderzoek of er een relatie ligt tussen beelddenken en hoogbegaafdheid. Echter, veel hoogbegaafden herkennen zich in het beelddenken.

Veel beelddenkers vinden zichzelf dom

Een bepaalde categorie beelddenkers komt moeilijk mee in het reguliere onderwijs. Ook al zijn zij talig ingesteld, zij kunnen moeilijk automatiseren. Dat levert problemen op.

Automatiseren lukt niet bij beelddenken

Sommige beelddenkers zijn, zoals hierboven beschreven, niet talig aangelegd.

Zij hebben vaak problemen met taal en lopen in de onderbouw van de basisschool vast. Men merkt op dat de leerling niet dom is, maar er komt niet uit wat erin zit.

Regelmatig komt het voor dat de vinger niet op de ‘juiste’ plek wordt gelegd en dat er misdiagnoses of dubbeldiagnoses worden gesteld.

Beeldenken en taal

Andere beelddenkers zijn wel talig aangelegd. Zij lezen graag, hebben interesse in vreemde talen en kunnen met hun grote woordenschat, prima een opstel/ artikel of blog schrijven. 

Veel van deze beelddenkers kunnen echter niet automatiseren. Rijtjes uit het hoofd leren en de grammatica begrijpen zonder het overzicht te hebben, kost hen enorm veel moeite.

Zij hebben voorbeelden van het woordbeeld nodig om vanuit zichzelf iets meteen goed te doen. 

Ik behoor tot de laatste categorie. Ik kan goed schrijven, heb ook een voorliefde voor taal, ik kan goed analyseren, maar de rijtjes op de basisschool waren een ramp. Daar schrijf ik nog wel eens een blog over.

Uitdagingen voor beelddenkers

Hoogbegaafde, beelddenkende volwassenen hebben ook behoefte aan uitdaging op niveau en verdieping. Talenten kennen, herkennen en jezelf begrijpen zorgt voor het optimaal benutten van (potentieel) talent. Ik werk naar volle tevreden van de mensen met wie ik werk, met de wetenschappelijk onderbouwde TMA Talentenanalyse.

Tips voor beelddenkers

Zorg eerst dat de overtuiging: ‘ik ben dom’ verandert in: ‘ik ben niet dom, ik denk en doe gewoon anders’.

Dit begint bij zelfbewustzijn wat uitmondt in acceptatie. Externe begeleiding versnelt dit proces.

Wil je meteen al aan de slag? Denk dan aan deze drie tips voor beelddenkers.

  • Creëer inzicht en overzicht en een duidelijk beeld van structuren
  • Doe één ding tegelijk en blijf daarop focussen
  • Zorg dat je weet wat er, wanneer van je wordt verwacht

Coaching voor beelddenkers

Er zijn nog veel meer tips te geven. In 1 op 1 coaching ga ik in gesprek met beelddenkers.

Ik help hen bij het verkrijgen van inzichten in hun persoonlijkheid.

In het kader van dit blog noem ik specifiek het krijgen van inzicht in beelddenken, wat dit voor hen betekent en wat nodig is om goed te functioneren.

Meer weten? Neem contact op om te horen wat ik voor je kan betekenen.

* Beeldenken, een onderzoek naar visuele en verbale denkvoorkeuren en vaardigheden bij leerlingen van groep 6 en 7.